Vadeli İşlem Fiyatı Hesaplama
Yoksa boş bırakınız veya 0 giriniz.
Hata Bildir Bir varlığın (Döviz, Altın veya Hisse Senedi) bugünkü fiyatı ile gelecekteki teslimat fiyatı neden farklıdır? Vadeli İşlem Fiyat Hesaplama Aracı, "Taşıma Maliyeti Modeli"ni (Cost of Carry) kullanarak, bir finansal varlığın vade sonundaki teorik fiyatını hesaplar. Bu hesaplama, özellikle VİOP (Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası) yatırımcıları ve döviz riski taşıyan şirketler için hayati önem taşır.
Temel mantık şudur: Parayı bugün bir mala yatırmak yerine faize yatırsaydınız ne kazanırdınız? İşte bu "Fırsat Maliyeti", vadeli fiyatın üzerine eklenir.
📈 Formülün Mantığı: Spot + Faiz = Vadeli
Vadeli fiyat (Futures/Forward), genellikle spot fiyattan yüksektir.
Teorik Fiyat = Spot Fiyat x (1 + Faiz Oranı x Gün/365)
Eğer piyasadaki vadeli fiyat, bu hesapladığınız teorik fiyattan çok farklıysa, orada bir "Arbitraj" (Risksiz Kazanç) fırsatı var demektir.
Forward ve Futures Arasındaki Fark Nedir?
Her iki sözleşme de "gelecekteki fiyatı" belirler ancak işleyişleri farklıdır. Hesaplama yaparken hangi piyasada olduğunuzu bilmelisiniz:
| Özellik | Futures (VİOP) | Forward (Bankalar Arası) |
|---|---|---|
| İşlem Yeri | Organize Borsa (BIST VİOP) | Tezgah Üstü Piyasa (OTC - Banka ile Müşteri) |
| Standartlar | Vade ve kontrat büyüklüğü standarttır. | Kişiye özel tutar ve vade belirlenebilir. |
| Teminat | Başlangıç teminatı zorunludur, her gün kar/zarar hesaba geçer. | Genellikle kredi limitlerinden düşülür, vade sonunda mahsuplaşılır. |
Contango ve Backwardation Nedir?
Hesaplama sonucunda piyasa fiyatını yorumlamak için bu iki terimi bilmeniz gerekir:
Contango (Normal Piyasa): Vadeli fiyatın, spot fiyattan yüksek olmasıdır. (Faiz ve depolama maliyeti eklenir).
Backwardation (Ters Piyasa): Vadeli fiyatın, spot fiyattan düşük olmasıdır. Genellikle kıtlık dönemlerinde veya temettü (kar payı) ödemesi yaklaşan hisse senetlerinde görülür.
⚠️ Temettü Etkisi
Hisse senedi vadelilerinde hesaplama biraz daha karışıktır.
Eğer vade süresi içinde şirket Temettü (Nakit Kar Payı) dağıtacaksa, bu tutar vadeli fiyattan düşülür. Çünkü vadeli kontrat sahibi temettüyü alamaz, spot hisse sahibi alır. Aracımız bu indirimi dikkate alır.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Forward kur nasıl hesaplanır?
Spot döviz kuru, iki para biriminin faiz oranları farkı ile çarpılarak bulunur. Faizi yüksek olan para birimi, vadeli piyasada genellikle "iskontolu" (daha ucuz) işlem görür.
Taşıma maliyeti (Cost of Carry) neleri kapsar?
Finansal varlıklarda "Faiz" maliyetini, emtialarda (Altın, Petrol, Buğday) ise "Depolama ve Sigorta" maliyetlerini kapsar.
Vade sonu uzlaşma fiyatı nedir?
Vade günü geldiğinde, kar/zarar hesabının yapılacağı referans fiyattır. VİOP'ta genellikle spot piyasadaki kapanış fiyatlarının ortalaması alınarak belirlenir.
