Sayı Taban Dönüşümü Hesaplama
Sayı Taban Dönüşümü Hesaplama
İkilik (Binary), Sekizlik (Octal), Onluk (Decimal) ve Onaltılık (Hex) tabanlar arasında dönüşüm yapın.
Hata Bildir Günlük hayatta kullandığımız onluk sayı sistemi ile bilgisayarların kullandığı ikilik veya onaltılık sistemler birbirinden farklıdır. Taban Dönüşümü Hesaplama Aracı; Binary (2), Octal (8), Decimal (10) ve Hexadecimal (16) sayı tabanları arasında anında ve hatasız dönüşüm yapar.
İster sınavlara hazırlanan bir bilgisayar mühendisliği öğrencisi olun, ister renk kodlarını (Hex) anlamaya çalışan bir web tasarımcısı; bu araç sayı dilleri arasındaki tercümanınızdır.
📐 En Sık Kullanılan Sayı Tabanları
Dijital dünyada karşımıza çıkan 4 temel sistem şunlardır:
- Binary (İkilik): Sadece 0 ve 1 rakamları kullanılır. Bilgisayarın ana dilidir.
- Decimal (Onluk): 0'dan 9'a kadar olan rakamlar. İnsanların günlük hayatta kullandığı standart sistemdir.
- Hexadecimal (Onaltılık): 0-9 arası rakamlar ve A-F arası harfler kullanılır. Bellek adresleri ve renk kodlarında yaygındır.
- Octal (Sekizlik): 0-7 arası rakamlar kullanılır. Eski bilgisayar sistemlerinde sıkça kullanılırdı.
Karşılaştırmalı Dönüşüm Tablosu
Aynı sayının farklı tabanlarda nasıl ifade edildiğini görmek mantığı anlamanızı kolaylaştırır:
| Decimal (10) | Binary (2) | Hexadecimal (16) |
|---|---|---|
| 0 | 0000 | 0 |
| 1 | 0001 | 1 |
| 5 | 0101 | 5 |
| 10 | 1010 | A |
| 15 | 1111 | F |
| 16 | 10000 | 10 |
Dönüşüm Mantığı Nasıl Çalışır?
Taban aritmetiğinde iki temel yöntem kullanılır:
- Onluk Tabandan Diğerlerine: Sayı, hedef tabana (örneğin 2'ye) sürekli bölünür. Kalanlar (0 veya 1) sondan başa doğru yazılarak sonuç bulunur.
- Diğerlerinden Onluk Tabana: Sayının her basamağı, bulunduğu basamak değeriyle (örneğin 20, 21...) çarpılır ve toplanır.
⚠️ Hex Kodlarındaki Harfler
Onaltılık (Hex) sistemde rakamlar yetmediği için 9'dan sonra harfler devreye girer:
A=10, B=11, C=12, D=13, E=14, F=15
Örnek: Web tasarımındaki #FF kodu, 255 sayısına eşittir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Bilgisayarlar neden Binary kullanır?
Bilgisayarın yapı taşı olan transistörler sadece iki durumu algılayabilir: Elektrik var (1) veya yok (0). Bu yüzden tüm veriler (resim, ses, video) temelde 1 ve 0'lara dönüştürülür.
1 Byte kaç bittir?
1 Byte, 8 adet bit'ten (binary basamaktan) oluşur. Örneğin "01000001" dizisi 1 Byte'tır ve ASCII tablosunda "A" harfine karşılık gelir.
IP adresleri hangi tabandadır?
Gördüğümüz IP adresleri (192.168.1.1) Decimal (Onluk) tabandadır. Ancak bilgisayar ağları bunu arka planda Binary (İkilik) sisteme çevirerek işler.
